Niezwyczajni Krasnostawianie

Sporą część trzeciego wydania książki Kazimierz Stołeckiego Krasnystaw – rys historyczny zajmuje rozdział Niezwyczajni Krasnostawianie. Jest to lista wybitnych osób, których losy splotły się z Krasnymstawem. Na jej końcu wymienieni są XX-wieczni i współcześni artyści związani z tym miastem. Krótki opis ich sylwetek zajmuje nieco ponad 5 stron „książeczki” jak zwykł określać swoje dzieło Stołecki. Te kilka kartek powinno być lekturą obowiązkową dla wszystkich, którzy interesują się krasnostawską kulturą. Chociaż autor zaznacza, że spis jest niekompletny i wymaga uzupełnienia, to nawet w takiej formie może stanowić atrakcyjny materiał do wyciągnięcia kilku interesujących wniosków dotyczących niezwyczajnych Krasnostawian.

Lista artystów zawiera 67 nazwisk, z których 21 jest mi znanych. Czy jest to tylko tyle, czy aż tyle, ocenicie sami po zapoznaniu się z nią. Moje „oczko” stanowi 12 poetów (co tylko potwierdza obiegową opinię o Krasnymstawie jako mieście tychże), 5 muzyków, 3 malarzy i 1 aktor.

Jeżeli za kryterium do oceny ich wybitności weźmiemy miejsce, jakie Stołecki poświęcił im w swojej pracy, to najbardziej niezwykłym mieszkańcem naszego miasta okaże się Andrzej David Misiura, a na najniższym stopniu „pudła” znajdzie się Tadeusz Andrzej Kiciński. Wyda nam się to zrozumiałe, gdy uważnie przestudiujemy rys. W przedmowie Stołecki pisze jak bardzo ceni sobie Order Nestorii, w którego kapitule zasiadają obaj panowie. Drugie miejsce zajmą dwaj poeci: Jan Henryk Cichosz i Mariusz Kargul. Mnie osobiście cieszy uznanie dla tego drugiego, współtworzącego od początku BSNK. To dzięki niemu, w moim krótkim zestawieniu znajdują się nazwiska Stanisława Bojarczuka i Józefa Nikodema Kłosowskiego, których twórczości jest propagatorem. Przy okazji jednego z felietonów innego współpracownika Brzydkiego Słowa Na K – Leszka Wniebogłosego poznaliście natomiast nazwisko Iwony Chudoby – poetki urodzonej w „grodzie Szczeka”.

Znajomość kolejnych osób to zasługa mojej pracy zawodowej. Satyryk Saturnin Naliwajko to były pracownik Krasnostawskiego Domu Kultury, organizującego od kilkunastu lat Konkurs Poetycki im. Anny Kamieńskiej. Dodam, że pomysłodawcą tego wydarzenia był wspomniany już Jan Henryk Cichosz. Z Chełmskim Stowarzyszeniem Twórców Ludowych z/s w Krasnymstawie, a przez to z KDK związana jest również poetka ludowa Maria Gleń, której pan Kazimierz poświęca zaledwie dwie i pół linijki tekstu.

W moim zestawieniu znajduje się również restaurator Piotr Hendigery, o którego dokonaniach w dziedzinie malarstwa dowiedziałem się właśnie z dziejów Krasnegostawu. Najbardziej znaną postacią, o której pisze Stołecki jest aktor Witold Pyrkosz. Jednak wspomniany w książce fakt jego urodzenia w Krasnymstawie podważany jest przez wielu badaczy. W chwili obecnej nie mniej popularny wydaje się muzyk, celebryta, zięć byłego prezydenta i syn „króla jogurtów” w jednej osobie – Kuba Badach. Natomiast w połowie ubiegłej dekady spory rozgłos zdobyła Krasnostawianka Magda Wójcik. Z utworem grupy Goya „Mój…” dochodząc do 2. miejsca LP3. O niej, Bognie Kicińskiej i innych muzykach z Krasnegostawu, którzy nie znaleźli się na liście Stołeckiego przeczytacie niebawem w opracowywanym przeze mnie Leksykonie Krasnostawskiej Muzyki Rozrywkowej. Nie znajdziecie na pewno tam biogramu Bryana Adamsa, którego matka ponoć wyszła w drugim małżeństwie za kogoś z rodziny pochodzącej z Krasnegostawu.

W sumie z 11 osobistościami z tej listy miałem większą lub mniejszą przyjemność osobiście się poznać. Znam również kilka osób, które nie znalazły się w szkicu pana Kazimierza, a wydaje się, że na to zasługują. Dopisałbym dwóch od niedawna nowych mieszkańców Krasnegostawu: rysownika Jakuba Kijuca i aktora Hovhannes’a Aleksanyan’a. Duże sukcesy, których kilku niezwyczajnych Krasnostawian może mu pozazdrościć odnosi również młody muzyk Przemysław Adach (Golden). W rysie nie znalazł się ani jeden fotograf, a tych w Krasnymstawie mamy równie dużo jak poetów. Może w czwartym wydaniu znajdzie się miejsce chociażby dla Stanisława Kliszcza. Nie tak dawno na jednej z lubelskich imprez kulturalnych mówiono o nim, jako o nieodkrytym krasnostawskim diamencie. A nuż pojawi się nowy talent artystyczny, od wymienienia, którego za kilka lat trzeba będzie takie zestawienie zaczynać? Czego sobie i Wam życzę.

Dominik Kleszko

 

Kazimierz Stołecki, Krasnystaw – rys historyczny, Wydawnictwo ROMAR, Krasnystaw 2012, s. 522.

 

 

2 Comments

  1. Na liście nie ma też wielu pracowników instytucji kultury m.in. MDK -a są to osobistości bardzo ciekawe, niejednokrotnie przyczyniające się do promowania Krasnegostawu w całej Polsce i za granicą…

  2. Tą listę książkową można rozciągać w każdą stronę i bardzo długo, tylko czy na pewno jest sens?

    Mamy listonosza który czasem na drugim końcu Polski „walczy” jako Fallschirmjager, mamy byłego myśliwego który porzucił strzelanie dla latania i „rozkręcił” całe to „fruwanie” w krasnym, mamy ochroniarza który ma w modelarstwie chyba większość ważnych wygranych w kraju i w europie (w przeciwieństwie do współczesnych wymienionych w Rysie zawsze reprezentuje nasze miasto) itd.

    Celowo tak opisałem, bo niby zwyczajni mieszkańcy a nie do końca, tylko że najpierw warto byłoby przedstawić sylwetki i dokonania takich ludzi a nie koncert życzeń, bo ktoś ostatnio zabłysnął.
    Warto też określić po jakim kluczu dobieramy nazwiska.

    Zgadzam się z Wami co do osób które pracują na swoją niezwykłość i więzi z tym miastem latami, z resztą pretendentów byłbym ostrożny żeby uniknąć kuriozalnych sytuacji (patrz np. Leńczukowa tablica dla Chopina za obsikanie murka, czy Badach, albo Pyrkosz w Rysie)

    BSNK wydaje się świetnym miejscem do wyłuskania i opisania takich ludzi a może nawet stworzenia własnej alternatywnej listy z trochę innym/szerszym kryterium niż u Stołeckiego (miejsce urodzenia) albo Złote Charpie (polityka i zasługi dla rządzącej partyjki).

    Trzymam kciuki za powstanie takiej inicjatywy, zwłaszcza że głosować mogliby czytelnicy, mieszkańcy, ja też mam swoich „koników” jak już wszyscy tacy ciekawi. 🙂

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.